Posted in հայրենագիտություն 4-րդ դասարան

Հումորային պատմություն Lոռվա բարբառով

Լոռըցի հովիվը ձայն է տալիս մի սարից դեպի մյուսը, իրեն ընկերին։

– Հե՜յ՜յ Համբո, Համբո, ադա, քե մատաղ, էն ըքանց ըքին ասես ձեր իքն ըքել ա իքա ըքել, եկեք ըքեցեք, թե չէ էն իքը կգա կըքի, կասեք դուք եք ըքել, այսինքն, էն Մարկոսանց Ղուկասին ասա ձեր էծը ծնել ուլ է բերել, եկեք տարեք, թե չէ գայլը կգա կուտի, կասեք դուք եք կերել։

Posted in հայրենագիտություն 4-րդ դասարան

Ես և իմ հայոց լեզուն

Հայերենի այբուբեն կամ հայոց գրեր, հայերենի գրերի համակարգը, որը ստեղծվել կամ շատ դեպքերում ասում են՝ վերականգնվել է Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից, որպես թվական նշում են  405-ը։ Հայերեն գիրը ստեղծողի անունով հաճախ անվանվում է նաև մեսրոպյան գիր կամ մեսրոպյան այբուբեն։
Մեսրոպյան այբուբենն ունի 36 տառ, 11-րդ դարում ավելացվել է ևս երկու տառ՝ Օ և Ֆ։ Մինչ այսօր հայերենի գրային համակարգում գրեթե փոփոխություններ չեն եղել։ Այժմ մեր այբուբենը բաղկացած է 39 տառից, քանի որ «ու»-ն համարվում է առանձին տառ։
Կա կարծիք, որ մինչև Մեսրոպ Մաշտոցի այբուբենի ի հայտ գալը, հայերը ունեցել են գիր, այսինքն նախամաշտոցյան գիր է եղել, կա այդպիսի երկու տարբերակ՝ սեպագիր և մեհենագիր։

Մեսրոպ Մաշտոցը այդ շրջանում անհրաժեշտ համարեց ունենալ գիր, քանի որ մարդիկ իրենց մայրենի լեզվով չէին գրում, հետևաբար նաև արդեն չէին խոսում, իսկ եթե քո մայրենի լեզուն, գիրը կորցնես, ստացվում է կձուլվես։
Երբ ստեղծվեցին հայոց գրերը, սկսեցին շատ գրքեր թարգմանվել, և առաջին նախադասությունը, որը հայերեն թարգմանվեց «Առակաց գրքից» է․ «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» («Ճանաչել իմաստությունը և խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը»)
Հայերենի զարգացման երեք շրջանի` հին հայերեն կամ գրաբար, միջին հայերեն, նոր հայերեն։

Աշխատանք բլոգում․
Պատասխանիր հարցերին գրավոր, տեղադրիր բլոգումդ
1․ Քանի՞ լեզվի ես տիրապետում։
Ես տերապետում եմ երեք լեզվի՝ հայերեն, ռուսերեն, և անգլերեն:
2․ Ո՞րն է հայերենում քո ամենասիրելի բառը, բառակապակցությունը, որը հաճախ ես օգտագործում։
Ես բառերից ամենաշատը օգտագործում եմ մայրիկ բառը, իսկ բառակապակցությունը <<ապեր, այ ապեր>>
3․ Ի՞նչ օտարամոլ բառեր ես օգտագործում քո խոսքի մեջ, որ գիտես՝ դա հայերեն չի, բայց օգտագործում ես։
ok, прикинь:
4․ Իսկ գիտե՞ս՝ ինչ է բարբառը։
Բառառը դա լեզվի մի քիչ փոփոխված տեսակն է, որով խոսում են մարզերի բնակիչները:
5․ Ձեր ընտանիքում խոսո՞ւմ եք բարբառով, գտի՛ր և բլոգումդ տեղադրի՛ր փոքրիկ առակ, պատմություն, հումորային պատմություն որևէ բարբառով, համացանցից ներբեռնիր ՀՀ քարտեզը, paint ծրագրով վրան նշիր, թե որ մարզում են այդ բարբառով խոսում, կարդա ընկերներիդ համար դասարանում և բացատրիր։ Այս ամենը մեկ նյութի տակ տեղադրիր, ուղարկիր ինձ։

Լոռըցի հովիվը ձայն է տալիս մի սարից դեպի մյուսը, իրեն ընկերին։

– Հե՜յ՜յ Համբո, Համբո, ադա, քե մատաղ, էն ըքանց ըքին ասես ձեր իքն ըքել ա իքա ըքել, եկեք ըքեցեք, թե չէ էն իքը կգա կըքի, կասեք դուք եք ըքել, այսինքն, էն Մարկոսանց Ղուկասին ասա ձեր էծը ծնել ուլ է բերել, եկեք տարեք, թե չէ գայլը կգա կուտի, կասեք դուք եք կերել։

Posted in Մայրենի

ԱՇՈՒՆ ՕՐ

Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
Ճաքեց հեռուն ամպ,
Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
Վառեց լեռան լանջ,
Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը և նկարի՛ր քեզ ամենից շատ դուր եկած հատվածը։

2. Բացատրիր արտահայտությունները

վար եկան -նրքև իջավ

շար եկան- բրձրանալ

մաղ տալ-ալյուր մաղել

շաղ տալ-թրջել

քող կապել-ստվեր գցել

3. Փորձիր քո բառերով պատմել բանաստեղծությունը։
Այս բանաստեղծությունը շատ գեղեցիկ և հետաքրքիր էր:

4 . Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները:

վար-վեր

պաղել-տաքանալ

հեռու-մոտիկ

վառել-հանգցնել

5. Դուրս գրիր բանաստեղծության այն տողերը, որոնց մեջ գույն կա։
Ծերուկ երկիր սուգ արավ:

Posted in Մայրենի

Բառային աշխատանք

Տրված արմատներով բառե’ր կազմիր:

Բուժբույս, հյութ

բուժքույր, բուժակ, բուժաշխատուղ: Բուսաբան, բուսակեր, բուսականություն: մրգահյութ հյութալի, հյութեղ:

  1. Տրված հնչյունները գործածելով` հնարավորինս շատ բառե’ր կազմիր: Մրցի’ր ընկերոջդ հետ:

Ն, կ, ե, ու, յ, ղ, ա, ր, տ:

կույր, յուղ, արտ, Նարեկ, աղ, նեկտար, նեղ, Արեն, արյուն, տար, տուր, տեղ, տաղ, տղա, ուղտ, երկյուղ, Կարեն, կաղ, երկու, նկուղ:

  1. Հնչյունների տեղերը փոխելով` նոր բառե’ր  կազմիր:

Երգ- գեր, զոր-զրո, ձոր-որձ, աղտ-տղա, գես-սեգ, ծլել-լծել,

դրամ-մարդ, ծառա-առած, կարապ-կապար, ափսոս-սոսոափ,

հարս-սրահ, կաղին-կաղնի:

Կազմել ածանցավոր բառեր:

Քաղաք                      ոտ

արև                            ական

փոքր                          իկ

առու                           ուկ

մարդ                          ակ

Քաղակական, արևոտ, փոքրիկ, առվակ, մարդուկ:

Գտնել տրված բառերի հոմանիշները:

Ճանկ                                      անհագ

Կտրիճ                                   տնակ

Խրճիթ                                    մեգ

Մառախուղ                           քաջ

Անկուշտ                                ճիրան

ճանկ-ճիրան, կտրճ-քաջ, խրճիթ-տնակ, մառախուղ-մեգ, անկուշկ-անհագ:

Posted in Մաթեմատիկա

Թեմա` Կարգային միավորներ, թվի ներկայացումը կարգային միավորների գումարի տեսքով։

  1. Տրված թվերը ներկայացրենք կարգային միավորների
    գումարի տեսքով․

Օրինակ՝

1205=1·1000+2·100+5·1 

  • 236 2×100+3×10+6×1
  • 807=8×100+7×1
  • 4502=4×1000+5×100+1×2
  • 1561=1000×1+5×100+6×10+1×1
  • 46305=4×10000+6×1000+3×100+5×1
  • 75610=7×10000+5×1000+6×100+1×10
  • 400693=4×1000+6×100+9×10+1×3
  • 408964=4×10000+8×1000+9×100+6×10+4×1

2․ Կարգային միավորների գումարը  գրիր թվի տեսքով։

Օրինակ՝ 5· 100+3·10+2·1=532

  • 6· 1000+2·100+4·1=6204
  • 8· 1000+6·100+9·10+7·1=8697
  • 4· 1000+3·10+6·1=40306
  • 7· 10000+3·1000+2·10+5·1=70325
  • 4· 10000+3·100+2·10+4·1= 40324
  • 3· 10000+3·1000+2·1=30302
  • 6· 100000+3·100+2·10+5·1=6000325

3․Ո՞րն է այն վեցանիշ թիվը, որի տասնավորը 8 է, հազարավորը՝ 4, իսկ մյուս  բոլոր թվանշանները՝ 9։

994989

4․Ո՞րն է այն հնգանիշ թիվը, որի միավորը 2 է, հազարավորը՝ 5, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 1։
15112

5․Գտիր այն թիվը, որի միավորը 6 է, տասնավորը 2 անգամ փոքր է միավորից, հազարավորը 0 է, տասհազարավորը՝ 1, հարյուրավորը՝ 3։
10336

6․Չորս հազար հինգ հարյուր ութ թիվը թվանշաններով գրելիս, ո՞ր կարգում է կլինի «5» թվանշան:
3 կարգ հարյուրավոր

7․Ո՞րն է այն քառանիշ թիվը, որի տասնավորը 4 է, միավորը՝ 5 , մնացած թվանշանները՝ 9։
9945

8․Ո՞րն է թվի գրության 2-րդ կարգի կարգային միավորը։
10

9․Նշվածներից ո՞րը թվի գրության կարգային միավոր չէ։

ա)1

բ)10

գ)10000

դ)200

10․Քանի՞ երկրորդ կարգի միավոր է պարունակում 4258 թիվը։

1

11․Ո՞րն է թվի գրության 5-րդ կարգի կարգային միավորը։

5-րդ կարգի կարգային միավորն է 10.000

12. Ո՞րն է թվի գրության 3-րդ կարգի կարգային միավորը։
3-րդ կարգի կարգային միավորն է 100

13. Ո՞րն է թվի գրության 4-րդ կարգի կարգային միավորը։
4-րդ կարգի կարգային միավորն է 1000

14.Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։

Ո՞րն է թվի գրության 2-րդ կարգի կարգային միավորը:

4․Ո՞րն է այն հնգանիշ թիվը, որի միավորը 3 է, հազարավորը՝ 6, իսկ մյուս բոլոր թվանշանները՝ 4։

երեք հազար վեց հարյուր իննը թիվը թվանշաններով գրելիս, ո՞ր կարգում է կլինի «9» թվանշան:


15.Մաթեմատիկայի սեպտեմբեր ամսվա ֆլեշմոբի 1-ին և 2-րդ մակարդակներ:






15.Մաթեմատիկայի սեպտեմբեր ամսվա ֆլեշմոբի 1-ին և 2-րդ մակարդակներ:

Posted in Ռուսերեն

Осенние краски

Разбежались краски…

Краска синяя на небо взобралась,

Сверху капала и в речку растеклась.

Краска белая побегала слегка —

Стали белыми на небе облака.

Краска жёлтая упала на листву

И с деревьев полетела на траву.

Краска красная в подарок к сентябрю

Разукрасила вечернюю зарю.

Не зевала и зелёная без дела,

Забывать верхушки сосен не хотела.

Разбежались краски

По осенней сказке!

Словарь

взобралась — բարձրացավ

зевать – աչքաթող անել

заря – արշալույս

растекаться – տարածվել

Со словами краски, небо, облака, дерево, трава составьте предложения.

1.Вопросы

  1. Какие краски разбежались?
    желтая, зеленая, белая, красная, синия
  2. Что сделала синяя краска?
    синяя на небо взобралась
  3. Что сделала белая краска?
    белыми на небе облака.
  4. Что сделала желтая краска?
    жёлтая упала на листву
  5. Что сделала зеленая краска?
    Зеленая краска поднималас н

2.Допишите окончания. Со словосочетаниями придумайте и запишите несколько предложений.
волшебн … палочка                                                                      бел … облако
син … речка                                                                                   син … небо
вечерн … заря                                                                               зелён … дерево
осенн … сказка                                                                              жёлт … платье

Реклама

3.Впишите нужное слово.
Кто пишет картины?                                                                      шофёр
Кто водит машину?                                                                        пианист
Кто лечит больных?                                                                       артист
Кто играет на сцене?                                                                     художник
Кто играет на пианино?                                                                 врач

4.Замените рисунки словами

Screenshot_3

Домашнее задание:

Прочитайте стихотворение, выучите наизусть отрывок, который вам понравился.

Выберите один отрывок из стихотворения  и нарисуйте.

Posted in Մայրենի

Աշուն

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սնավ։

Տարափ ու բուք փչելով,
Վայուն–մայուն ճչելով՝
Աշուն ծնավ։

Սաղարթ–սաղարթ սարսելով,
Ոսկի տերև դարսելով
Աշուն քնավ։

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը՝ առանձնացնելով անծանոթ բառերը:
Տարափ-Հորդ անձրև

Սաղարթ -տերևներ

2. Բացատրի՛ր բառերը

ծնավ- լույս աշխարհ եկավ

սնավ- կերակրել

քնավ-քուն մտնել

3.Նկարի՛ր քեզ դուր եկած հատվածը։

4․ Բացատրի՛ր ոսկի տերև բառակապակցությունը և գործածի՛ր նախադասության մեջ։

ոսկի տերև-աշնանը տերևները դեղնում են, ոսկեգույն են դառնում դրահամար ասում են ոսկի տերև:

5. Կարդա՛ ընդգծված բառերը և փորձի՛ր բառազույգեր կազմել։

Օրինակ՝ սարսել-դարսել


միրգ-գիրկ
սնավ-ծնավ
փչել-ճչել

6. Բանաստեղծության պատկերներին համապատասխան ֆոտոշարք պատրաստի՛ր։

Տե՛ս օրինակը

6. Ձայնագրի՛ր բանաստեղծության ընթերցումդ, ֆոտոշարքի կամ նկարաշարի համադրությամբ տեսանյութ պատրաստի՛ր:

Posted in Մաթեմատիկա

26.09.2023 Թվի բնութագրում. մաս 2

  1. Գտի՛ր  այն  թիվը,  որի  միավորն    1  է,  տասնավորը՝   4,  հազարավորը՝ 9   է, իսկ տասհազարավորը՝ 5։
    59041
  2. Գտի՛ր այն      վեցանիշ թիվը,   որի միավորն է 4 է, տասնավորը՝ 1, հազարավորը՝ 3,   իսկ մյուս      բոլոր  թվանշանները ՝  5։
    553514
  3. Որքանո՞վ     կմեծանա թիվը,  եթե  նրա գրության միավորների կարգում գրված 7  թվանշանը փոխարինվի 9-ով։
    9-7=2
  4. Որքանո՞վ     կփոքրանա  թիվը,  եթե  նրա գրության տասնյակների  կարգում գրված 8  թվանշանը փոխարինվի 4-ով։
    8տասնյակ-4տասնյակ=40
  5. Որքանո՞վ     կմեծանա թիվը,  եթե  նրա գրության հարյուրավորների կարգում գրված 5  թվանշանը փոխարինվի 8-ով։
    8հարուրյակ-5հարուրյակ=300
  6. Որքանո՞վ     կփոքրանա  թիվը,  եթե  նրա գրության  հազարյակների  կարգում գրված 6  թվանշանը փոխարինվի  3-ով։
    6հազարյակ-3հազարյակ=3000
  7. Գտի՛ր  այն  թիվը,  որի  միավորն    1  է,  տասնավորը՝   8,  հազարավորը՝ 6   է,    իսկ տասհազարավորը՝ 2։
    26081
  8. Գտի՛ր այն      վեցանիշ թիվը,   որի միավորն է 8 է, տասնավորը՝ 2, հազարավորը՝ 3,   իսկ մյուս      բոլոր  թվանշանները ՝  6։
    663628
  9. Որքանո՞վ     կմեծանա թիվը,  եթե  նրա գրության միավորների կարգում գրված 3  թվանշանը փոխարինվի 8-ով։
    8միավոր-3միավոր=5
  10. Որքանո՞վ     կփոքրանա  թիվը,  եթե  նրա գրության տասնյակների  կարգում գրված 8  թվանշանը փոխարինվի 3-ով։
    8տասնյակ-3տանյակ=5միավոր
  11. Որքանո՞վ     կմեծանա թիվը,  եթե  նրա գրության հարյուրավորների կարգում գրված 4  թվանշանը փոխարինվի 6-ով։
    6հարյուրյակ-4հարյուրակ=200
  12. Որքանո՞վ     կփոքրանա  թիվը,  եթե  նրա գրության  հազարյակների  կարգում գրված 8 թվանշանը փոխարինվի  2-ով։
    8հազարյակ-2հազարյակ=6000
  13. Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։
    Որքանո՞վ     կփոքրանա  թիվը,  եթե  նրա գրության տասնյակների  կարգում գրված 5  թվանշանը փոխարինվի 9-ով։

    Որքանո՞վ     կմեծանա թիվը,  եթե  նրա գրության հարյուրավորների կարգում գրված 2  թվանշանը փոխարինվի 3-ով։

    Գտնել  այն  թիվը,  որի  միավորն    8  է,  տասնավորը՝   3,  հազարավորը՝ 3   է, իսկ տասհազարավորը՝ 7։


Posted in Անհատական ուսումնական պլան

Անհատական ուսումնական պլան

Անուն Ազգանուն-Մարիա Մաթևոսյան

Դասարան-4.2

Ընտրությամբ գործունեության խումբ-կենթանաբանակա բուսական և երրգ

Լրացուցիչ խմբակ-դաշնամուր

Լողալ գիտե՞ք-այո

Երկարօրյայի ծառայություն`  չեմ օգտվում

Երթուղային ծառայություն` ոչ

Posted in բնագիտություն, Uncategorized

Մեզ սնող հողը

Опубликовано 7 декабря, 2018

Երկրի ցամաքային տարածությունները ծածկված են փխրուն շերտով, որն անվանում են հող: Հող չկա միայն ցամաքի սառցածածկ տարածքների և ժայռերի վրա:

Հողը Երկրի վրա գոյանում է շատ դանդաղ, հազարավոր ու միլիո­նավոր տարիների ընթացքում: Իսկ ինչպե՞ս է դա տեղի ունենում:

Ցամաքը կազմող ապարները Արեգակի ճառագայթների, քամու, անձրևի, ձյան ազդեցությունից տաքանալով ու սառչելով, քայքայվում են. ապարների խոշոր կտորները վերածվում են մանր կտորների, իսկ մանրերը` կավի և ավազի: Սակայն դա դեռևս հող չէ: Որպեսզի այն դառ­նա հող, անհրաժեշտ է, որ այդ քայքայված նյութերին ավելանա հումուս: Իսկ հումուսն առաջանում է մահացած բույսերի ու կենդանիների մնա­ցորդներից:

Քայքայված ապարի ու հումուսի միախառնումից գոյանում է հողը: Բույսերի սերմերը, ընկնելով հողի մեջ, ծլում են, աճում, և մարդը բերք ու բարիք է ստանում: Իսկ լերկ քարի մակերեսին սերմը չի կարող ծլել:Հողի ամենակարևոր հատկությունն այն է, որ այնտեղ աճում են բույսերը:

Հողում միշտ կան նաև շատ մանր օրգանիզմներ, որոնց անվանում են մանրէներ: Հենց դրանց միջոցով են քայքայվում բույսերի և կենդանի­ների մնացորդները և վերածվում հումուսի: Հողում ապրում են նաև որդեր, միջատներ, խլուրդներ և մկներ։ Հողի մեջ մեջ միշտ ջուր և օդ կա։ Բույսերի աճի համար դա շատ կարևոր է։
Հողի կազմից կախված են նրա փխրունությունը և ջուրը պահելու հատկությունը: Օրինակ, եթե ավազը հողի մեջ շատ է, ապա այդպիսի հողում ջուրը արագ ներծծվում է և հեռանում գետնի խորքերը: Եթե հողում կավն է շատ, ապա այնտեղ ջուրը դանդաղ է ներծծվում, այդ պատճառով կավով հարուստ հողերը շատ ջուր են պարունակում:
Շատ հումուս պարունակող հողերը փուխր են լինում և կարողանում են իրենց մեջ ջուր և օդ պահել:
Հողի բաղադրությունից կախված է նաև նրա գույնը: Լինում են տարբեր գույնի հողեր: Որքան հողում հումուսը շատ է, այնքան դրա գույնը մուգ է: Ամենից շատ հումուս պարունակում են սևահողերը: Մարդիկ վաղուց իրենց կարիքները բավարարելու համար մշակում են հողը: Իսկ ի՞նչ է նշանակում դա:

Հողը մշակել նշանակում է ճիշտ ժամանակին վարել, փխրեցնել, ջրել, մանրացնել կոշտերը, անհրաժեշտության դեպքում` պա­րարտացնել, մշակաբույսերի սերմեր ցանել և բերք ստանալ:

Մշակելով հողը` մարդիկ պետք է հոգ տանեն նաև դրա պահպանու­թյան մասին, հողը վարել ճիշտ ժամանակին, պարարտացնել, աճեցնել խիտ արմատներ ունեցող բույսեր, դաշտերի շուրջը ստեղծել անտառաշերտեր:

Հարցեր և առաջադրանքներ`

1. Ի՞նչ է հումուսը։

Բուսական և կենդանական մնացորդները հողում կոչվում են հումուս:

2. Ի՞նչ է հողը և ի՞ նչ նշանակություն ունի մարդու համար։

Երկրի ցամաքային տարածությունները ծածկված են փխրուն շերտով, որն անվանում են հող

3.Որոնք են համարվում ամենալավ հողերը։

Ամենալավ համարվում են այն հողերը, որոնց մեջ շատ հումուս կա:

Ի՞նչ է մանրէն և ինչ նշանակություն ունի։

Հողի մեջ գտնվող օրգանիզմերին անվանում են մանրէ: