❤️Մարիա Մաթևոսյանի բլոգ❤️

Սիրելի սովորողներ , Կազմել եմ հետաքրքիր առաջադրանքներ, որոնք կօգնեն ձեզ  հասկանալ «Լեզվաընտանիքներ և նախալեզուներ — էջ ՝ 38» , Հայկ և Բել — էջ ՝ 39-41 և Բաբելոնի աշտարակ և լեզուների բազմազանություն թեմաները ։Դրանք կատարելու համար կարող ես օգտվել  Իմ հայրենիքն ու աշխարհը ուսումնական նյութերի էջ 38-41-ից  և ձեզ հասանելի լրացուցիչ աղբյուրներից։
Հարցեր և առաջադրանքներ

Continue reading “Պատմություն (Ապրիլի 3-7)” →

Continue reading “Անցածի ամրապնդում” →

Անձնանիշ և իրանիշ գոյականներ

Անձնանիշ են միայն անձ ցույց տվող գոյականները, oրինակ՝ մարդ, աղջիկ, այդ թվում՝

• անձնանուններ, oրինակ՝  Հովհաննես Թումանյան
• մասնագիտություն, զբաղմունք՝ oրինակ՝ դերասան, որսորդ, տնտեսուհի:

Իրանիշ են այն գոյականները, որոնք ցույց են տալիս՝

• իրեր, oրինակ՝  պատ, աթոռ, ծաղիկ
•  կենդանիներ, oրինակ՝ արջ, կրիա,
• երևույթներ (ընդ որում, երևույթ ցույց տվող բառերը ոչ շոշափելի առարկաներն են),  oրինակ՝  սեր, ամպրոպ և այլն:

Կատարիր առաջադրանքները:

1. Առանձնացրեք գոյականները:

Խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար, ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղկավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ,վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ,ճկուն, սողալ, իջնել, ամպ, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիռ, առվակ, պայծառ, գոռգոռալ,  բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ, գաղտնի, պահել, ոսկեզօծել, երկաթյա:

2. Առանձնացրեք անձնանիշ գոյականները:

Մարդ, սեղան, պատուհան, կրիա, որսորդ, աթոռ, մայր, դուստր, գիրք, երջանկություն, երազանք, Աշոտ, վարդ:

3.Գրեք գոյականների թիվը, ապա տեսակը՝ իրանիշ են, թե անձնանիշ:

Մահճակալից-եզակի, իրանիշ
Տաբատով-երզակի, իրանիշ
Ոտքերին-հոգնակի, իրանիշ
Բերանում-եզակի, իրանիշ
Սենյակի-եզակի, իրանիշ
Պատերի-հոգնակի, իրանիշ
Մորը-եզակի, անձնանիշ
Քեռակնոջ-եզակի, անձնանիշ
Նամակով-եզակի, իրանիշ
Խոսքերից-հոգնակի, իրանիշ

Դ — Տ — Թ բաղաձայնների ուղղագրությունը

Դ, տ, թ հնչյունները բառասկզբում արտասանվում են այնպես, ինչպես գրվում են:

Օրինակ՝  դանակ, դարակ, տգեղ, տունկ,  թաթ, թութ, թութակ

Ր-ից հետո լսվող թ հնչյունը գրվում է դ տառով՝

• արդար, արդեն, արդյոք, արդյունք,զարդ ,արդուկ, բարդ,, բրդել, բրդուճ,  բուրդ, բրդյա, դրդել երդվել, լյարդ, նյարդ, որդ ,  որդի, վարդապետ,  օրիորդ.
• -որդ  վերջածանց ունեցող բառերում՝  բնորդ, գնորդ, լողորդ, հաջորդ, վարորդ.
• -ուրդ  վերջածանց ունեցող բառերում՝  ժողովուրդ, խորհուրդ, խառնուրդ.
• նաև մի քանի անձնանուններում՝ Նվարդ, Վարդան, Վարդուհի, Վարդգես:

 Ձայնավորից հետո լսվող թ հնչյունը գրվում է դ տառով՝ դադար (դադարել, անդադար),դդում(դդմիկ, դդմապուր), օդ (օդաչու,  օդանցք):

 Ն-ից հետո լսվող թ հնչյունը գրվում է դ տառով՝

• անդամ, խնդիր, կենդանի
•  ընդ-ով  մի քանի բառերում՝ ընդամենը, ընդունակ, ընդարձակ, ընդհակառակը, ընդհանուր, ընդհատել, ընդհուպ:

Բ-Պ-Փ բաղաձայնների  ուղղագրությունը

Հայերենումբ, պ, փ  բաղաձայնները սովորաբար գրվում են այնպես, ինչպես արտասանվում են:

Continue reading “Բաղաձայնների ուղղագրությունը” →

-Բարև, ինչ է քո անունը:
-Բարև, իմ անունը բրինձ է, իսկ քո:
-Ես էլ չամիչն եմ: Բրինձ, իսկ դու գիտեիր, որ շուտով Զատիկն է՝ մարդկանց ամենա սիրած տոներից մեկը, որի ժամանակ ինձ և քեզ միասին եփում են և ստանում են բրնձով և չամչով փլավ:
– Իրո՞ք: Երևի համով է ստացվում:
-Ճիշտ ես, ես էլ եմ այդպես կարծում: Նայիր բրինձ հաճախորդ եկավ խանութ:
-Ինձ թվեում է՞, թե նա ուզում է ինձ գնել:
-Դու ճիշտ էս: Նա վաճառողից հարցնում է, թե քո գինը ինչքան է:
-Վա՛յ, ինձ արդեն տանում են: Դե լավ հաջողություն իմ լավ ընկեր:
-Հաջողությու՜ն: Հուսով եմ մենք նորից կհանդիպենք:

Մի անգամ մի երիտասարդ տղա, ով իրեն շատ դժբախտ էր համարում, եկավ ծեր իմաստունի մոտ և ասաց, որ իր դժվար, ծանր կյանքի մեջ իմաստ չի տեսնում:
Նա երկար բողոքում էր կյանքից, որը, իր կարծիքով,  դաժան է և անարդար։ Իսկ իր ամեն մի տխուր մենախոսությունից հետո նա չէր մոռանում բացականչել. «Ինչի՞ համար եմ ես այսքան դժբախտ, ինչո՞ւ է իմ կյանքում ամեն ինչ շատ ավելի վատ, քան մյուս մարդկանց մոտ»։
Այդպես շարունակվեց մի քանի օր։
Երբ իմաստունը հոգնեց ամեն անգամ այդ նվնվոցը լսելուց,  նա երիտասարդին ուղարկեց աղ բերելու։ Իսկ հետո խնդրեց այդ մի բուռ աղը լցնել ջրով լի բաժակի մեջ և խմել։
-Ո՞նց է  համը, – հարցրեց իմաստունը, երբ տեսավ, որ երիտասարդը համից ծամածռում է դեմքը։
-Դա սարսափելի է և զզվելի,- ասաց երիտասարդը:
Իմաստունը միայն ժպտում է և խնդրում մի անգամ էլ վերցնել մի բուռ աղ։
Նրանք լուռ հասան մոտակա լճին։ Իմաստունը հրամայեց երիտասարդին աղը լցնել լճի ջրի մեջ։
-Իսկ հիմա խմիր այդ ջրից և ասա՝ ինչ զգացիր։
-Մաքուր, թարմ և շատ համեղ ջուր է, – ասաց երիտասարդը, – և ես բոլորովին էլ չեմ զգում աղի համը։
Այդ ժամանակ իմաստունը, նստելով երիտասարդի կողքին, գրկում է նրան և  ասում. -Ցավը մեր կյանքում մաքուր աղն է, ոչ ավել և ոչ էլ պակաս։ Ցավի քանակը միշտ կմնա անփոփոխ։ Սակայն մեր կողմից զգացած ցավը կախված է տարայի ծավալից, որի մեջ մենք այն լցնում ենք։
Այսպիսով, երբ մենք տառապում ենք և ցավից գալարվում, միակ բանը որ մենք կարող ենք անել այն է, որ մեր կյանքը  լցնենք  բազմազանությամբ և իմաստով, նաև շատ բաներին նայենք ավելի լայն հայացքով։ Պետք է դադարել լինել բաժակի նման։ Պետք է լիճ դառնալ։

Առաջադրանքներ

3․1 Համաձայնե՛ք կամ մի՛ համաձայնեք՝  Ձեր պատասխանը հիմնավորելով առակից բերված համապատասխան հատվածներով և Ձեր վերլուծությամբ։

• Տղան դժբախտ էր զգում իրեն, և նա չէր հասկանում՝ ինչու է դա այդպես:
• Տղան համարում էր, որ կյանքը անարդար է իր նկատմամբ:
• Իմաստուն ծերունին համաձայն է տղայի հետ, որ կյանքը նրա նկատմամբ անարդար է:
• Բաժակի մեջ լցված մի բուռ աղը ջուրը զզվելի է դարձնում, որովհետև աղը շատ է:
• Լճի ջուրը շարունակում է անուշ լինել, որովհետև մի բուռ աղը քիչ է նրա համար:
• Մի բուռ աղը ջուրը զզվելի չի դարձնի, եթե տարածքը, որի մեջ այն լուծվում է, մեծ է:

3․2․ Ինքնե´րդ վերնագրեք առակն այնպես, որ ակնհայտ լինի արտահայտված գաղափարը: